the troubles – 11.03.2007

napisze troche o the troubles, czyli o tym slynnym czasie „klopotow” w irlandii polnocnej. od samego poczatku XX w. dzielnice belfastu (do ktorego masowo przybywali biedni z calego regionu w poszukiwaniu pracy) byly zasiedlane niemal osobno przez katolikow i osobno przez protestantow. co jakis czas wybuchaly bardzo krwawe starcia, ktore osiagnely apogeum w 1968-1969. bojowki unionistow wypedzily wtedy z domow, glownie w zachodnim belfascie, az 8 tysiecy rodzin!! irlandczycy oczywiscie nie pozostali dluzni i tak dzielnice przezyly cos w rodzaju czystek etnicznych: irlandczycy do siebie, anglicy do siebie! unionisci wezwali na pomoc rzad brytyjski, ktory wyslal do irlandii polnocnej (bo takie sytuacje mialy miejsce nie tylko w belfascie) swoje oddzialy. zapobiegly one co prawda wojnie domowej, ale bynajmniej nie rozwiazaly ani nie uciszyly konfliktu. juz wtedy powstala peace line, czyli zelazny, wysoki na 10 metrow plot odgradzajacy dwie dzielnice, ktory stoi do dzis. mozna sie przez niego przedostac tylko przez pojedyncze bramy, zamykane na noc i w okresach wiekszych napiec. nazwanie takiego szanca i obwarowania „peace line” zakrawa na kpine, bo bynajmniej nie jest to linia pokoju! wrecz odwrotnie – podkresla i sankcjonuje ow podzial!!

tak czy inaczej, oddzialy brytyjskie pozostaly w belfascie i przez republikanow sa traktowane jako obca interwencja i sily okupacyjne. staly sie one celem i usprawiedliwieniem dla atakow odrodzonej IRA. od poczatku „the troubles” (tak jest nazywany okres od 1968 r. do lat 90-tych, kiedy rozpoczal sie proces pokojowy) obie strony przescigaly sie w okrucienstwach: IRA organizowala bombowe ataki terrorystyczne (najgorszy byl w omagh w 1998r., kiedy zginelo 29 osob), a ulsterskie bandy zbrojne nie byly w niczym gorsze: np. tzw. rzeznicy z shankill uzywali nozy rzeznickich, aby najpierw oskalpowac, a nastepnie zabic zupelnie przypadkowe ofiary!! zreszta bojowek unionistycznych (republikanie zdaja sie byc skoncentrowani w IRA) byla cala masa: UUF, UFF, UDF, UDA, UVF, Red Hand Comando i jeszcze pewnie sporo innych. te tylko nazwy zapamietalam z murali. smialismy sie, ze musialo to wygladac tragikomicznie jak w zywocie briana, ktory zapomnial, po ktorej stronie jest, tyle bylo tych nazw!:)

teraz na muralach widac to wszystko: kazda ze stron wylicza swoich zmarlych i przedstawia siebie jako niewinna ofiare krwawych atakow strony drugiej. fajnie mozna by zestawic rozne murale w pary, jakby sie licytowaly, ktora strona jest bardziej pokrzywdzona. kazda tez gloryfikuje swoich bohaterow, ktorzy „polegli za sprawe”.

wracam do strajkow glodowych, bo o nich bylo najwiecej. bojownicy IRA byli osadzani w nieslawnym wiezieniu Long Kesh, znanym jako the maze, w bloku H (bardzo czesto na muralach zdjecia ofiar byly ukladane w litrere H, litery H byly tez zawieszane na drzewach czy w poprzek ulic). IROwcy mieli specjalny status wiezniow politycznych, ktory im jednak odebrano w latach 1970-tych. w protescie przeciwko temu rozpoczal sie tzw. strajk kocowy (blanket protest): wiezniowie odmowili noszenia odziezy wieziennej i nagie ciala okrywali tylko kocem. potem bylo jeszcze dziwniej, zaczal sie bowiem nieslawny brudny strajk (dirty protest): wiezniowie odmowili oprozniania kublow z nieczystosciami i wysmarowywali sciany cel odchodami! jakkolwiek absurdalnie to brzmi, byl to protest wiezniow sumienia, nawet tych o sklonnosciach kaprofilskich!:) potem byl tragiczny straj glodowy. zreszta jeszcze wczesniej, w 1978, europejski trybunal praw czlowieka uznal wielka brytanie winna niegodnego i nieludzkiego traktowania swoich wiezniow politycznych. nie pociagnelo to jednak za soba zmian w polityce angielskiej, tym bardziej po dojsciu do wladzy przekletej margaret tatcher. (napis na jednej ze scian: maggie tatcher, think again – don’t let our boys die in vain!”).

S5000722a

na koncu naszej wycieczki, kiedy to juz bylam cala mokra i zmarznieta, bo od kilku godzin chlupotalo mi w butach (jako ze caly dzien padalo) i zla na caly swiat, doszlismy do cmentarza millitown. niesamowite wrazenie zrobil na nas ten las krzyzy, tym razem krzyzy celtyckich. niestety nie udalo nam sie znalezc zadnej ze slynnych mogil, ktore tam sie znajduja. a sa tam pochowani bobby sand (ow przywodca strajku glodowego), dwaj irladndzcy zolnierze zastrzeleni przez brytyjczykow na gibraltarze, jest gdzies pusta mogila czekajaca ca cialo irlandczyka powieszonego w londynie jeszcze w 1942 r., jest w koncu lista ofiar, jakie pociagnal za soba konflikt angielsko-irlandzki od 1798 r. do dzisiaj. na cmentarzu millitown sa tez pochowane ofiary epidemii grypy w 1918, kiedy to zmarlo 80tys osob! jak na skale belfastu (dzis ma 350 tys mieszkancow) jest to liczba ogromna!!

a propos, maciek gdzies wyczytal, ze w okresie wielkiego glodu na przelomie XIX i XX wieku w calej irlandii zmarl z glodu 1mln osob, a 1mln wyemigrowal (znalezlismy mural dokladnie to przedstawiajacy: smierc glodowa i statek odplywajacy do ameryki). pewnie zaledwie kolejny 1 mln pozostal przy zyciu w irlandii!!!

wracalismy do domu ulica shankill, gdzie tak naprawde znalezlismy wiekszosc murali. maciek zgrabialymi rekoma juz ledwo pstrykal zdjecia, a mi woda wyciekala z butow!! z obowiazku jeszcze tu napisze, ze nazwa shankill pochodzi od gaeliskich slow „sean cill”, czyli stary kosciol. uwaza sie, ze jest to najstarsza osada na terenie belfastu. jest to typowa robotnicza dzielnica. teraz duzo domow jest tam opuszczonych, maja powybijane szyby, a na dachach rosna drzewa. podobno liczba ludnosci zmniejsza sie tu wprost proporcjonalnie do liczby ludnosci po stronie katolickiej. dlaczego, wiemy z sensu zycia wg monthy pythona: every sperm is sacred.. every sperm is great…

jak wrocilismy, zrobilismy sobie prawdziwy niedzielny obiad: pieczonego kurczaka z ziemniakami (no dobra, puree, z paczki..) i surowka (zaden tam ohydny coleslaw, ale normalna polska surowka z marchewki!:) a potem do wieczora probowalismy sie ogrzac. przynajmniej ja, bo maciek jak zawsze ma zepsuty termostat!

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.

Blog na WordPress.com. Autor motywu: Anders Noren.

Up ↑

%d blogerów lubi to: